Podczas zajęć z grupą dzieci w wieku szkolnym terapeuta zauważa, że niektóre z nich unikają kontaktu wzrokowego i wolą bawić się samotnie, co komplikuje wspólne aktywności. Taka sytuacja wymaga narzędzi, które pomogą przełamać bariery i zachęcić do interakcji z rówieśnikami. W tym kontekście pomoce TUS stają się wsparciem dla pedagogów i psychologów prowadzących Trening Umiejętności Społecznych. Artykuł pokazuje, jak te materiały ułatwiają pracę i jakie efekty przynoszą w praktyce z dziećmi oraz młodzieżą.
Co kryje się za skrótem TUS
Trening Umiejętności Społecznych skupia się na rozwijaniu kompetencji, które dzieci wykorzystują w codziennych kontaktach z innymi. W grupach, gdzie uczestnicy mają trudności z komunikacją lub radzeniem sobie z emocjami, terapeuci stosują strukturyzowane ćwiczenia oparte na modelowaniu zachowań. Pomoce TUS to zestawy kart pracy, gier i scenariuszy (zobacz), które ułatwiają wprowadzanie tych elementów w zajęcia. Dzięki nim specjaliści mogą dostosować tempo pracy do potrzeb grupy, unikając chaosu podczas sesji.
Rodzaje materiałów wspomagających zajęcia
W ofercie dla terapeutów dostępne są różnorodne formaty, od drukowanych kart po cyfrowe pliki PDF, co pozwala na elastyczne przygotowanie lekcji. Na przykład plansze z emocjami pomagają dzieciom nazywać uczucia, natomiast komiksy ilustrują typowe konflikty w szkole. Te elementy wprowadzają porządek w sesjach i zwiększają zaangażowanie uczestników.
Oto przykładowe kategorie pomocy, które sprawdzą się w różnych sytuacjach:
- karty obrazkowe do analizy sytuacji społecznych; te materiały prowokują dyskusje na temat reakcji w grupie;
- gry planszowe i kostki z zadaniami; wspierają naukę współpracy poprzez zabawę;
- zeszyty ćwiczeń z rolami do odegrania; pozwalają przećwiczyć asertywność w parach;
- scenariusze gotowych lekcji; zawierają kroki od wprowadzenia po ewaluację.
Jak wprowadzać pomoce w codzienne sesje
Przed rozpoczęciem zajęć warto ocenić poziom grupy, aby wybrać materiały pasujące do wieku i trudności uczestników, na przykład unikając zbyt abstrakcyjnych zadań dla młodszych dzieci. Terapeuta zaczyna od modelowania – pokazuje, jak używać karty, a potem zachęca do powtórek w parach. Takie podejście buduje pewność siebie i minimalizuje opór przed nowymi zachowaniami. Przejście od obserwacji do praktyki trwa zwykle kilka minut, co utrzymuje uwagę grupy.
W praktyce sesja wygląda następująco:
- Omówienie tematu, np. „jak prosić o pomoc”, z użyciem planszy ilustrującej przykłady.1
- Ćwiczenie w parach z kartami dialogów; uczestnicy wymieniają role po dwóch próbach.
- Dyskusja grupowa z informacją zwrotną od trenera; podkreśla się konkretne postępy.
- Zakończenie zadaniem domowym, takim jak obserwacja podobnej sytuacji w domu.
Dla kogo te materiały okazują się przydatne
Psycholodzy szkolni często sięgają po nie w pracy z uczniami mającymi diagnozę autyzmu lub ADHD, gdzie standardowe rozmowy nie wystarczają. Rodzice, zaangażowani w wsparcie dziecka poza gabinetem, drukują proste karty do wspólnych wieczorów. Nauczyciele wykorzystują je podczas przerw, by rozładować napięcia między kolegami z klasy. W ten sposób pomoce TUS przenikają do różnych środowisk, wzmacniając efekty terapii.
Praca indywidualna z użyciem pomocy
W sesjach jeden na jeden terapeuta dostosowuje materiał do konkretnych wyzwań, np. karty z mimiką dla dziecka unikającego spojrzeń. Takie podejście pozwala na głębszą refleksję bez presji grupy. Efekty widać po kilku spotkaniach, gdy uczestnik zaczyna stosować umiejętności samodzielnie.
Korzyści płynące z regularnego stosowania
Dzieci po kilku miesiącach zajęć lepiej radzą sobie z odrzuceniem przez rówieśników czy krytyką, co zmniejsza izolację społeczną. Grupy stają się spójniejsze, a terapeuci oszczędzają czas na planowanie, skupiając się na obserwacji postępów. Te materiały nie eliminują wszystkich problemów, ale znacząco ułatwiają codzienne interakcje. W dłuższej perspektywie uczestnicy zyskują narzędzia do samodzielnego radzenia sobie w nowych sytuacjach.
W kolejnej sesji z grupą zauważysz, jak pomoce TUS zmieniają dynamikę – dzieci chętniej dzielą się doświadczeniami. Warto eksperymentować z różnymi formatami, by znaleźć te najbardziej angażujące dla Twoich podopiecznych. Te narzędzia pozostają wsparciem, które ewoluuje wraz z postępami grupy.
